Tips voor chauffeurs leerlingenvervoer voor de omgang met kinderen met functiebeperkingen
Omgang met kinderen met ontwikkelings-, gedrags- en leerstoornissen
Houdt er rekening mee, dat u kinderen vervoert die problemen kunnen opleveren als gevolg van hun beperking.
Neem bij (gedrags-)problemen contact op met ouders en/of school.
Sleutelwoorden zijn regelmaat en voorspelbaarheid.
Geef elk kind een vaste plek in de taxi. Zet dit op papier voor collega's die een rit moeten overnemen. Denk goed na over de plek voor elk kind.
Voorkom verveling tijdens de rit. Denk aan een gameboy, walkman, stripboek, die ouders kunnen meegeven.
Benoem gewenst gedrag. Boos worden of schreeuwen werkt meestal averechts. Wees duidelijk en vertel wat het kind wèl moet doen. Kinderen snappen niet altijd wat ze wèl moeten doen als gezegd wordt wat ze niet mogen.
Hanteer duidelijke regels: gordels vast, voeten op de grond e.d. Zet ook deze regels op papier voor een vervanger.
Kondig veranderingen tijdig aan, bv. de komst van een andere chauffeur.
Vraag om een vaste plek bij school, zodat kinderen u kunnen vinden.
Omgang met kinderen met een visuele beperking Kinderen met een visuele beperking missen het overzicht over de omgeving.
Wat men wel of niet kan zien, kan per kind zeer verschillend zijn. Sommige kinderen zien kleine details en kunnen een kleine tekst goed lezen, maar struikelen over elk obstakel en kunnen de mensen in de bus niet aan hun gezicht herkennen. Vraag aan het kind waar het denkt hulp bij nodig te hebben.
Algemeen zijn de volgende zaken aan te bevelen:
Noem altijd even uw naam als u het kind begroet.
Vertel waar een vrije zitplaats is. Zorg dat u concreet bent; Zeg niet daar verderop, maar gebruik aanduidingen als vlak voor je, een meter voor je of bij je rechterhand de vierde stoel.
Geef het kind de tijd om rustig te gaan zitten.
Vertel wat er gebeurt, wie er nog meer zijn en waar zij zich bevinden.
Laat het kind zelf instappen, maar vertel waar er obstakels zijn of laat deze voelen. Pak indien nodig hierbij de hand van het kind, maar niet onverwacht, vertel altijd wat u gaat doen.
Rijd rustig, vooral bij bochten.
Help het kind te bepalen waar handgrepen e.d. zitten. Leg eventueel de hand van het kind erop of laat horen waar iets is door er op te tikken.
Voor veel slechtzienden is het makkelijker om dingen te zien die scherp contrasteren met de omgeving. De kleur van de stoelbekleding kan bepalend zijn voor het al dan niet kunnen vinden van een zitplaats. Goede contrastkleuren zijn geel-zwart, geel-blauw of wit-zwart, wit-blauw.
Sommige slechtzienden hebben last van het licht en voelen zich prettiger op een zitplaats waar zij zo min mogelijk last van daglicht hebben ('gangkant').
Laat niets slingeren in het looppad en zorg dat ook de andere kinderen hier rekening mee houden.
Wijs de weg naar bijzondere dingen, zoals een prullenbak of nooduitgang.
Leg het uit als er onderweg iets bijzonders gebeurt. Bijvoorbeeld hard remmen of een vreemd geluid op straat. Dit voorkomt dat zij zich onnodig ongerust maken.
Waarschuw het kind dat het bijna op zijn/haar bestemming is zodat het zich tijdig kan voorbereiden op het uitstappen. (Bijvoorbeeld spullen in de tas stoppen en de jas zoeken.)
Zorg bij aankomst dat het kind weet waar het zich bevindt als het uitstapt; wees attent bij het uitstappen.
Haal en breng het kind tot bij de ingang van de school respectievelijk tot aan de huisdeur als het kind deze route niet zelfstandig kan lopen.
Vertel het kind of er iemand anders in de buurt, aan wie het kind indien nodig om hulp kan vragen.
Zeg het wanneer u weggaat, zodat het kind niet ineens zonder het te beseffen tegen lucht staat te praten.
Dove en slechthorende kinderen en kinderen met spraaktaalstoornissen Kernprobleem bij deze doelgroep kinderen is de moeilijk verlopende communicatie.
Voor een goede communicatie zijn het begrijpen en gebruiken van taal essentiële voorwaarden. Bij dove en slechthorende kinderen is het verstaan van taal belemmerd, en bij kinderen met spraaktaalstoornissen is het hanteren van de taal zwak. De kinderen hebben vaak een beperkt taalbegrip en zijn niet erg communicatief ingesteld.
Het contact met de mensen om hen heen wordt bemoeilijkt, de kans op verkeerd begrijpen en verkeerd begrepen worden is levensgroot aanwezig. Ze begrijpen een grapje net verkeerd of net te laat en staan vaak buitenspel. Gevoelens van onzekerheid, onmacht en frustratie kunnen bij deze kinderen eerder ontstaan. Vaak ook hebben ze onvoldoende woorden tot hun beschikking om hun emoties te uiten en kunnen ze niet uitleggen dat ze ergens verdrietig of boos om zijn.
Voor een goede omgang en communicatie met dove en slechthorende kinderen en kinderen met spraak-taalstoornissen zijn enkele aandachtspunten van belang:
Probeer steeds geduld op te brengen en realiseer je dat communicatie met deze kinderen gewoon meer tijd vraagt.
Luister goed naar wat de ouders over hun kind vertellen. Hierdoor kan het gedrag van het kind beter worden begrepen.
Spreek rustig en duidelijk in eenvoudige zinnen.
Ga niet heel hard praten, want hierdoor kan het kind u juist niet verstaan en zal het u juist niet begrijpen!
Bij het praten is het belangrijk dat uw mond zichtbaar is (dus geen hand voor de mond of grote snor die uw mond bedekt).
Gebruik zoveel mogelijk natuurlijk gebaren en bewegingen bij het praten.
Controleer of het kind een opdracht goed uitvoert (dan pas bent u zeker of de opdracht goed begrepen is). Als het kind de opdracht niet goed begrepen heeft leg het dan rustig nog een keer uit.
Communicatie met deze kinderen tijdens de rit is vrijwel onmogelijk. U kunt met de kinderen afspreken dat zij een bepaald signaal kunnen geven als er iets bijzonder dringends is, zodat u het voertuig even aan de kant kunt zetten.
Kinderen met een auditieve handicap en kinderen met spraak-taalstoornissen zijn erg kwetsbaar voor pesterijen van andere kinderen. Het is vanzelfsprekend van groot belang dat dit niet wordt getolereerd en dat alle kinderen zich houden aan de gedragsregels.
